kimlix
Kapsamlı rehber

Marka Kılavuzu Nasıl Hazırlanır? Bölüm Bölüm İçindekiler

Logo, renk, yazı, grafik dil, fotoğraf, uygulamalar, Türkiye'ye özgü zorunlu alanlar ve dosya yapısı: kullanılan bir marka kılavuzunun bölümleri ve hazırlama yöntemi.

Yayın
Okuma
5 dk
Kaynak
6
Kısa cevap

Marka kılavuzu, bir markanın logo, renk, yazı, grafik dil, fotoğraf ve uygulama kurallarını tek belgede toplayan başvuru kaynağıdır. İşe yarayan bir kılavuz kısa ve örneklidir, kimin kullanacağına göre yazılır, kaynak dosyalara ve şablonlara bağlanır, Türkiye'de belgelerde istenen bilgiler gibi zorunlu alanları gösterir ve bir sahibi tarafından güncel tutulur.

Marka kılavuzları çoğu zaman iki uçtan birinde başarısız olur. Ya kimsenin okumadığı, yüz sayfalık bir "marka kitabı" olur ya da logonun ve iki rengin yer aldığı tek bir sayfa. Birincisi rafa kalkar, ikincisi ilk tabela ya da ambalaj işinde yetmez. İyi bir kılavuz ikisinin arasındadır: kullanacak kişinin sorusuna hızla cevap veren, örnekli ve kısa bir belge.

Bu rehber, bir marka kılavuzunun bölümlerini ve her bölümde neyin yer alması gerektiğini anlatıyor. Kendi kılavuzunuzu hazırlarken ya da bir stüdyodan teklif alırken içindekiler listesi olarak kullanabilirsiniz. Marka renklerinizin okunurluğunu hemen kontrol etmek için marka paleti kontrolünü deneyebilirsiniz.

Önce: kılavuzu kim kullanacak?

Kılavuzun yapısını içerik değil, kullanıcı belirler. Aynı belgeyi farklı kişiler farklı sorularla açar:

KullanıcıAradığıKılavuzda karşılığı
Matbaa ve tedarikçiRenk kodları, dosya, baskı kurallarıRenk bölümü, dosya yapısı, baskı notları
Ajans ve tasarımcıGrafik dil, yazı sistemi, örneklerSistem bölümleri, şablonlar
İç ekipDoğru ve yanlış örnekler, şablonlarUygulama örnekleri, kısa kurallar
Bayi ve şubeLogo ve tabela kullanımıLogo bölümü, tabela örnekleri

Kamu kurumlarının yayımladığı görsel kimlik rehberleri bu yaklaşımın iyi örnekleridir; örneğin Avrupa Komisyonu görsel kimliğini, kimin hangi durumda nasıl kullanabileceğini anlatan ayrı kaynaklarla paylaşır 6. Kendi kılavuzunuzda da ana belgeyi kısa tutup ayrıntıyı bölümlere ya da eklere taşımak işe yarar.

1. Logo ve varyasyonlar

Kılavuzun ilk bölümü logonun nasıl kullanılacağını anlatır: varyasyonlar (yatay, dikey, sembol, tek renk, negatif), koruma alanı, asgari boyut, hangi zeminde hangi sürümün kullanılacağı ve yanlış kullanım örnekleri. Logo tasarımı ayrı bir iştir; kimlik çalışması mevcut logonun üzerine kurulur. Logonun kendi kuralları için kardeş stüdyomuz logox'un logo kullanım kuralları rehberine bakabilirsiniz.

2. Renk

Renk bölümü yalnız bir palet göstermemelidir; her rengin rolünü ve nasıl kullanılacağını anlatmalıdır:

  1. Roller: Ana renk, ikincil renkler, nötrler ve vurgu rengi.
  2. Kodlar: Ekran için HEX ve RGB, baskı için CMYK, gerekiyorsa Pantone gibi spot renkler.
  3. Oranlar: Hangi rengin ne sıklıkta kullanılacağı; vurgu renginin ana rengi bastırmaması.
  4. Okunurluk: Hangi metin ve zemin çiftlerinin okunur olduğu.

Son madde çoğu kılavuzda eksiktir. WCAG 2.2, normal metin ile zemini arasında en az 4,5:1, büyük metinde en az 3:1 kontrast oranı ister 2. Ayrıca bilgi yalnız renkle verilmemelidir; renk körlüğü olan kullanıcılar için renk, metin ya da desenle desteklenmelidir 4. Logoların kendisi kontrast şartından muaf tutulur, ama W3C bu muafiyetin, normalde yeterli kontrastı olan bir logonun tasarımcı tercihiyle düşük kontrastlı gösterildiği durumları kapsamadığını belirtir 3. Ayrıntılar erişilebilir marka renkleri ve renk paleti nasıl oluşturulur yazılarımızda.

3. Yazı sistemi

Yazı bölümü başlık ve metin fontlarını, boyut hiyerarşisini ve satır aralığı gibi temel kuralları anlatır. Türkiye'de iki ek konu önemlidir: fontun Türkçe karakterleri (ç, ğ, ı, İ, ö, ş, ü) eksiksiz desteklemesi ve lisans. SIL Open Font License ile dağıtılan fontlar tasarım işlerinde ek izin gerekmeden kullanılabilir 5; ticari fontların lisansları ise masaüstü, web, uygulama ve ambalaj gibi kullanımları ayrı ayrı düzenleyebilir. Kılavuzda her fontun hangi kullanımlar için lisanslı olduğu ve marka fontunun bulunmadığı bilgisayarlarda kullanılacak yedek font yazılı olmalıdır. Ayrıntılar kurumsal yazı tipi seçimi yazısında.

4. Grafik dil, fotoğraf ve ikon

Logonun görünmediği yerlerde markayı tanınır kılan, grafik dildir: desenler, şekiller, çizgi kalınlıkları, kompozisyon kuralları. Fotoğraf bölümü ışık, renk, kadraj ve konu için yapılacakları ve yapılmayacakları örneklerle gösterir. İkon bölümü ızgara, çizgi kalınlığı ve köşe yarıçapı gibi kuralları tanımlar. Bu bölümler kısa tutulmalı, ama mutlaka doğru ve yanlış örnek içermelidir; soyut kurallar uygulamada farklı yorumlanır. Ayrıntılar ikon ve illüstrasyon dili yazısında.

5. Uygulamalar ve zorunlu alanlar

Uygulama bölümü sistemin gerçek dünyada nasıl göründüğünü gösterir: kartvizit, antetli kâğıt, e-posta imzası, sunum, sosyal medya, ambalaj, tabela. Her örnek ölçüleri ve kullanılan dosyayla birlikte verilmelidir.

Türkiye'de bazı uygulamalarda zorunlu alanlar vardır ve kılavuz bunların yerini göstermelidir. Türk Ticaret Kanunu, tacirin işletmesiyle ilgili ticari mektuplarında ve belgelerinde sicil numarası, ticaret unvanı, işletme merkezi ve internet sitesi kurma yükümlülüğü varsa site adresinin gösterilmesini öngörür 1. Antetli kâğıt, teklif ve e-posta imzası şablonlarında bu alanlar baştan planlanmalıdır. Tabela, gıda ambalajı ve içecek ambalajı için de dil, etiket ve işaret kuralları bulunur; ayrıntılarını antetli kâğıt ve zorunlu bilgiler, tabela tasarımı ve izinler ve ambalajda zorunlu bilgiler yazılarında anlattık.

6. Dosyalar, şablonlar ve yönetişim

Kılavuz, dosyalardan ayrı yaşarsa herkes elindeki eski dosyayı kullanır. Bu yüzden kılavuzun son bölümü dosya yapısını anlatmalıdır: logo dosyaları, renk kütüphaneleri, fontlar ve lisans bilgileri, baskıya hazır şablonlar, Office ya da Google şablonları ve bunların nerede tutulduğu.

Son olarak kılavuzun bir sahibi olmalıdır. Kim günceller, yeni bir uygulama ihtiyacında kime sorulur, güncellemeler nasıl duyurulur? Bu sorular yazılı değilse kılavuz birkaç yıl içinde eskir. Tutarlılığın uzun vadede nasıl korunacağını marka tutarlılığı yazısında anlattık.

Kılavuz kontrol listesi

Kılavuz ne zaman hazırlanmalı?

Kılavuz, kimlik çalışmasının sonunda bir anda yazılan bir belge değildir; süreç boyunca alınan kararların birikimidir. Kimlik sistemi kurulurken her onaylanan karar kılavuza işlenir, uygulamalar tamamlandıkça örnekler eklenir. Mevcut bir kimliğiniz varsa ve kuralları hiç yazılmamışsa, önce bir kimlik denetimiyle envanter çıkarmak ve ardından kılavuzu bu envantere göre yazmak en sağlıklı yoldur.

Kılavuz hizmetimizin ayrıntıları için marka kılavuzu sayfasına bakabilir, kimliğiniz için görüşmek isterseniz iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Bir markanın logo, renk, yazı, grafik dil, fotoğraf ve uygulama kurallarını tek bir belgede toplayan başvuru kaynağıdır. Amacı, markayı kim uygularsa uygulasın, ajans, matbaa, bayi ya da iç ekip, her yerde aynı görünmesini sağlamaktır.

Sayfa sayısı değil kullanılabilirlik önemlidir. Küçük bir işletme için birkaç net sayfa yeterli olabilir; çok sayıda alt markası ve uygulaması olan kurumlarda kılavuz bölümlere ayrılır. Kimsenin okumadığı uzun bir belge, hiç olmayan bir kılavuz kadar işe yaramaz.

Ekran için HEX ve RGB, dört renkli baskı için CMYK, gerekiyorsa özel baskılar için Pantone gibi spot renk kodları. Ayrıca hangi renk çiftlerinin metin için yeterli kontrastı sağladığı da yazılmalıdır.

Kılavuz hukuki metin değildir, ama belgelerde gösterilmesi gereken ticari bilgilerin hangi alanda ve nasıl yer alacağını göstermesi faydalıdır. Bilgilerin kapsamı ve içeriği için hukuk danışmanınıza başvurun.

Kurum içinde bir sahibi olmalıdır; genellikle pazarlama ya da kurumsal iletişim ekibi. Güncelleme ve onay süreci kılavuzun içinde yazılı olmalı, her güncelleme tarihle işaretlenmelidir.

Kaynaklar

  1. 1Mevzuat Bilgi Sistemi. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
  2. 2W3C. Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2
  3. 3W3C WAI. Understanding Success Criterion 1.4.11: Non-text Contrast
  4. 4W3C WAI. Understanding Success Criterion 1.4.1: Use of Color
  5. 5SIL International. OFL-FAQ
  6. 6European Commission. European Commission visual identity

kimlix Editör Ekibi

Bu yazı ekibimizin editoryal sürecinden geçti: kaynaklar tek tek doğrulandı, sayısal iddialar kaynağa bağlandı. Yayın ilkelerimiz

Sonraki adım

Kimliğinizi birlikte planlayalım

Görüşmede markanızın nerelerde göründüğünü, hangi uygulamaların gerektiğini ve mevcut durumu konuşur; kapsamı, süreci ve takvimi yazılı iletiriz. Bağlayıcı değildir.

WhatsAppGörüşme Planla