Marka Renk Paleti Nasıl Oluşturulur?

Bir marka rengi seçmek, bir renk paleti kurmaktan çok daha kolaydır. Logodaki lacivert ya da turuncu bir başlangıçtır, ama bir web sayfasının, bir sunumun, bir faturanın ya da bir sosyal medya görselinin tamamı tek bir renkle tasarlanamaz. Metin hangi renkle yazılacak, zemin ne olacak, uyarılar ve vurgular nasıl gösterilecek, grafiklerde hangi renkler sırayla kullanılacak? Palet bu soruları yanıtlayan sistemdir.

Bu yazıda bir paletin nasıl kurulduğunu, renklere nasıl rol verildiğini ve paletin okunurluk ile baskı açısından nasıl sınandığını anlatıyoruz. Renklerin belirli duyguları herkeste aynı şekilde uyandırdığı yönündeki genellemelere burada dayanmıyoruz; renk seçiminin gerekçesi markanın stratejisinden, sektördeki diğer markalardan ayrışma ihtiyacından ve kullanım ortamlarından gelmelidir.

Palet bir renk listesi değil, roller sistemidir

Kılavuzda yalnızca renk kodları yazıyorsa, o renkler her ekip tarafından farklı işlerde kullanılır: biri ana rengi metin rengi yapar, öbürü vurgu rengini büyük zeminlere yayar. Paleti sistem yapan şey, her renge bir görev verilmesidir.

GOV.UK'nin paleti bunun açık bir örneği. Palet dört katmandan oluşuyor: kimliğin temelini oluşturan ana renkler, beyaz eklenerek elde edilen ve zeminler ile vurgular için kullanılan açık tonlar, siyah eklenerek elde edilen ve metin ile vurgu gerektiren öğeler için uygun koyu tonlar ve önemli içeriği öne çıkarmak ya da bir durumu belirtmek için az kullanılması öngörülen vurgu renkleri 6. Her katmanın ne işe yaradığı yazılı olduğu için, paleti kullanan kişi rengi tahminle değil, göreve göre seçer.

Ana, ikincil ve nötr renkler

Çoğu marka paleti için aşağıdaki rol dağılımı iyi bir başlangıç noktasıdır. Her rolde kaç renk olacağı markanın ihtiyacına göre değişir.

Nötrler çoğu zaman en az özen gösterilen ama en çok kullanılan renklerdir. Saf siyah ve saf beyaz yerine markanın sıcaklığına uygun bir koyu gri ve kırık beyaz seçmek, paletin geri kalanıyla daha uyumlu bir sonuç verebilir; ama metin rengi seçilirken kontrast kuralı her zaman öncelikli olmalıdır.

Tonlar ve kullanım oranları

Tek bir ana renk, bir sunumun her sayfasında aynı yoğunlukta kullanıldığında yorucu olabilir. Bu yüzden paletlerde her rengin açık ve koyu tonları tanımlanır. GOV.UK'nin baskı paleti örneğin ana mavi için yüzde 25, yüzde 50 ve yüzde 80 açık tonları ve yüzde 50 koyu tonu ayrı ayrı CMYK ve Pantone karşılıklarıyla veriyor; açık ton yapısı yeşil, turkuaz, mor ve diğer ana renkler için de tekrar ediyor 7. Tonların kılavuzda kodlarıyla tanımlanması, her tasarımcının kendi açık tonunu üretmesini önler.

Ton tanımlarının bir faydası daha var: dijital ve basılı uygulamalar arasında ortak bir dil kurar. Web ekibi açık tonu kendi kod değişkenleri arasında, matbaa ise CMYK karşılığıyla kullanır, ama ikisi de aynı adla, örneğin “ana mavi yüzde 25” diye anılır. Bu adlandırma kılavuzda, şablonlarda ve tasarım dosyalarında aynı kalırsa, bir rengin hangi tonunun nerede kullanıldığını sormak ve denetlemek kolaylaşır. Ton sayısını da sınırlı tutmak gerekir; her renk için üç ya da dört ton çoğu ihtiyaç için yeterlidir ve gereğinden fazla ton, paletin yeniden dağınık kullanılmasına yol açar.

Oranlar için evrensel bir formül yoktur, ama kılavuzda bir yön vermek gerekir. GOV.UK, vurgu renklerinin az kullanılmasını ve ana paleti bastırmadan tamamlamasını istiyor 6. Pratikte birçok kimlikte sayfanın büyük kısmını nötrler kaplar, ana renk tanınırlığı taşıyan alanlarda yoğunlaşır, vurgu renkleri ise yalnızca dikkat gerektiren yerlerde görünür. Kılavuzda bu dengeyi örnek sayfalar üzerinde göstermek, yazılı bir oran vermekten daha anlaşılır olabilir.

Okunurluk: metin ve zemin kontrastı

Paletin en sık sorun çıkardığı yer, renklerin metinle birlikte kullanıldığı yerlerdir. W3C'nin Web İçeriği Erişilebilirlik Yönergeleri, yani WCAG, metin ile zemini arasında en az 4,5:1 kontrast oranı istiyor; büyük metin için bu sınır 3:1 1. Büyük metin, en az 18 punto ya da en az 14 punto kalın yazı olarak tanımlanıyor; yönerge bunun yaklaşık 24 ve 18,5 piksele karşılık geldiğini belirtiyor 1.

İki istisna marka paletleri açısından önemlidir. Birincisi, logonun ya da marka adının parçası olan yazı için kontrast şartı yoktur 1. İkincisi bu istisnanın sınırıdır: logo dışındaki metinler, örneğin logo rengiyle yazılmış bir başlık ya da buton, kurala tabidir. Metin dışındaki öğeler için de bir kural var: arayüz bileşenleri ve bir bilgiyi anlamak için gerekli grafik öğeler, komşu renklere karşı en az 3:1 kontrast sağlamalıdır 3.

Marka renginiz bu oranları sağlamıyorsa rengi değiştirmek zorunda değilsiniz. Yaygın çözüm, marka rengini zeminlerde ve büyük alanlarda kullanırken metin için aynı rengin daha koyu bir tonunu tanımlamaktır. GOV.UK de paletin erişilebilirlik gözetilerek tasarlandığını, ama renkler birlikte kullanılırken uygunluğu sağlamanın ekiplerin sorumluluğu olduğunu belirtiyor 6. Renk çiftlerinizin kontrastını palet kontrolü aracıyla tek tek görebilirsiniz.

Renk körlüğü ve yalnız renkle anlatmamak

ABD Ulusal Göz Enstitüsü'ne göre yaklaşık her 12 erkekten biri renk görme eksikliği yaşıyor ve en yaygın türü kırmızı ile yeşili ayırt etmeyi zorlaştırıyor 4. Colour Blind Awareness kadınlarda bu oranı yaklaşık 200'de bir olarak veriyor ve “kırmızı-yeşil renk körlüğü” adının yanıltıcı olabileceğini, bu kişilerin içinde kırmızı ya da yeşil bileşen bulunan pek çok rengi karıştırabildiğini, örneğin maviyi mordan ayırmakta zorlanabildiğini anlatıyor 5.

Bunun marka paleti için iki sonucu var. İlki, paletteki renk çiftlerinin renk körlüğü simülasyonuyla kontrol edilmesidir: kâğıt üzerinde çok farklı görünen iki ikincil renk, bazı kullanıcılar için neredeyse aynı görünebilir. İkincisi, bilgi hiçbir zaman yalnız renkle verilmemelidir. WCAG bunu ayrı bir kural olarak yazıyor: renk, bilgi aktarmanın, bir eylemi belirtmenin ya da bir öğeyi ayırt etmenin tek görsel yolu olmamalı 2. Grafiklerde renklerin yanında etiket ya da desen, formlarda hata renginin yanında bir ikon ve açıklama kullanmak bu yüzden gereklidir. Konuyu erişilebilir marka renkleri yazısında daha ayrıntılı ele aldık.

Ekran ve baskı kodları

Her marka rengi için en az iki tanım gerekir: ekran için HEX ve RGB, baskı için CMYK. Gerekiyorsa bunlara bir Pantone karşılığı eklenir. X-Rite'ın açıklamasına göre Pantone düz renkler, yani spot renkler, mürekkeplerin önceden belirli bir tona karıştırılıp kâğıda tek seferde basılmasıyla elde edilir; dört renk baskı ise görüntüyü camgöbeği, macenta, sarı ve siyah değerlerine ayırıp bir dizi nokta olarak basar 8. Bu yüzden ekranda canlı görünen bir renk dört renk baskıda aynı canlılığı vermeyebilir; kodlar ortam ortam belirlenmeli ve baskı provasıyla kontrol edilmelidir.

Kodların nasıl seçildiği ve dönüştürüldüğü, logo için kardeş stüdyomuz logox'un logo renk kodları yazısında ayrıntılı anlatılıyor. Palet açısından önemli olan, her rolün ve her tonun ekran ve baskı karşılığının kılavuzda tek bir tabloda yer almasıdır. Baskıya hazırlıkta dikkat edilecekleri baskı öncesi hazırlık yazısında bulabilirsiniz.

Paleti adım adım kurmak

1. Başlangıç rengini belirleyin: Çoğu zaman logodaki renk ya da renklerdir.
2. Rolleri tanımlayın: Ana, ikincil, nötr ve durum renkleri için hangi görevlerin gerekli olduğunu envanterinize bakarak belirleyin.
3. Tonları üretin: Her rol için açık ve koyu tonları tanımlayın; metin için kullanılabilecek koyu bir tonu mutlaka ekleyin.
4. Kontrastı sınayın: Her metin ve zemin çiftini 4,5:1 ve 3:1 sınırlarına göre kontrol edin, kullanılabilir çiftleri listeleyin.
5. Renk körlüğü görünümünü kontrol edin: Birbirinden ayrılması gereken renklerin simülasyonda da ayrıldığından emin olun.
6. Ekran ve baskı kodlarını belirleyin: HEX, RGB, CMYK ve gerekiyorsa Pantone karşılıklarını yazın, baskı provasıyla doğrulayın.
7. Kılavuza örneklerle yazın: Kodların yanında doğru renk kullanımını örnek sayfalarla gösterin.

Renk paleti, yazı sistemiyle birlikte kimliğin en çok kullanılan katmanıdır; yazı tarafını kurumsal yazı tipi seçimi yazısında anlattık. Paletinizi ve kimliğin diğer katmanlarını birlikte kurmak için kurumsal kimlik tasarımı hizmetimize göz atabilirsiniz.